مرکز توسعه سرمایه گذار مهندس رحیم دانشور

انار بوم ي ايران است و در تماماستانهاي كشور، ب ه استثناء استانهمدان، ارقام متفاوتي از انار بصورتاهلي، وحشي و يا زينتي ، آبي يا ديم وبصورت انبوه يا پراكنده ديده م يشود.كشت و كار انار تجاري از قدي مالايامدر مناطق حاشيه كوير رواج داشت هاست. فارس، مركزي، اصفهان،خراسان رضوی و يزد به ترتيب مه مترين استا نهاي انارخيز كشور را تشكيل م يدهند.زيبايي، تنوع رنگ، طعم و مزه، ارزش غذايي بالا، خواص ويژه دارويي و ضدسرطاني وتنوع فراورد ههاي تبديلي، در كنار توصي ههاي ديني و مذهبي، از انار يك ميوه استثناييوب ينظير ساخته و نظر مشتاقان فراواني را از سراسر جهان به خود جلب نموده است.سازگاري با شرايط مختلف اقليمي، تحمل شرايط نامساعد آب و خاك مثل ك م آبي وشوري، تكثير آسان و كم توقعي از ديگر محسنات اين درخت ايران يالاصل است.انار در بين مسلمانان به ميو هي بهشتي معروف است و در آيات 99 و 141 سور ه انعام وآي ه 68 سوره الرحمن و همچنين در كلام معصومين)ع( از آن ياد شده است. گل و ميو هيانار براي كارتاژيها )فينيقي ها يها( جنب هي تقدس داشته و با اين انگيزه با غهايي از اناراحداث نموده بودند. يونانيان قديم هم بر اين عقيده بودند كه آفرديت اله هي عشق، اينگياه را در يونان كاشته و وجود آن سبب گشايش و فراواني م يگردد.متأسفانه، خشكسال يهاي پ يد رپي، كاهش كمي و كيفي آبهاي زيرزميني، استر سهاياقليمي مثل سرم ازدگي و آفتا بسوختگي، خسارت تعدادي از آفات و امراض مثلكر مگلوگاه، كنه قرمز پاكوتاه و تركيدگي، بصورت يك مجموع هي مرتبط انارستانهايكشور را تهديد م يكند. اين در حالي است كه رقباي سنتي انار ما، مثل اسپانيا و رقباي جديدمان، مثل هند، چين و آمريكا در تدارك افزايش كمي و كيفي انار و تصاحببازارهاي جهاني هستند. خصوصيات گياهشناسي اناردرخت يا درختچه اي بزرگ و پر شاخ و Punica granatum L. انار با نام علميبرگ با پاجوش هاي زياد از شاخه ي پيدازادا ن، رده ي نهان دانگان ، دولپه اي و متعلق بهمي باشد. تمام انارها ي معمولي يا Punicaceae كوچكترين خانواده ي گياه ي، يعنيخوراكي و همينطور ارقا م زينت ي انار جزء گون هي گراناتوم مي باشند.برگهاي درخت انار نيزه اي شكل با كناره هاي صاف و ندرتاً كنگره اي مي باشد. كهبه صورت منفرد يا فراهم روي شاخه هاياصلي و فرعي قرار دارند. رنگ برگها برحسب واريته، از سبز بسيار روشن تا سبزتيره متغير مي باشد. معمولاً رنگ برگ درارقام شيرين روشن تر است.گل انار درشت، كامل، بدون بو و معمولاًبه رنگ گلي تا قرمز پررنگ است. گلها5كاسبرگ مي باشند. كاسه ي گل كه در امتداد نهنج قرار دارد، لوله اي، - داراي گوشتي و ضخيم است. گلبرگ ها به ديواره ي داخلي نهنج چسبيده و تعداد آنها مساويكاسبرگ ها م يباشد. گلبرگ ها بعد از گرده افشاني م يريزند. در حاليكه كاسبرگ ها عضودائمي در گل و ميوه هستند. تعداد پرچم هاي هر گل برحسب رقم متفاوت و در هر گل200 عدد پرچم وجود دارد. بساك ها در انتهاي ميله ي پرچم واقع و مادگي با  يك خام هي منفرد و كلال هي گسترده در ميان پرچم ها قرار دارد.3 مرتبه و در هر نوبت دو نوع گل توليد م يكند. - درخت انار در طول فصل رشد 4يك عده گلهايي هستند كه به ميوه تبديل م يشوند و به گل ثمري يا گل مثمر معروفندو عده ي ديگر گلهاي علفي يا غيرثمري كه م يريزند. گلهاي مثمر، كشيده و قطرشان درمحل اتصال به اسپور )ميخچه( بيشتر از قطرشان در گلوي گل است. گلهاي غيرمثمرنسبت به گلهاي مثمر كوتاه تر و قطرشان در محل اتصال به اسپور كمتر از قطرشان درگلوي گل است. همچنين در گلهاي ثمري خامه طويل تر و سطح كلاله بالاتر از پرچماست در حاليكه در گلهاي غيرمثمر خامه كوتا هتر بوده و سطح كلاله پايي نتر از سطحپرچ مهاست. گاهي در انار گلهايي با مشخصات بينابين نيز ديده م يشود.گل انار روي اسپور های کوچک به صورت منفرد یا چند تایی تولید می شود. ایناسپور ها دارای رشد بطئي بوده و برای سه تا چهار سال قدرت تولید میوه در آنها وجوددارد. اسپور های میوه دهنده اکثراً در قسمت بیرونی درخت تشکیل م یشوند.تشكيل گل انار روي اسپورهاي كوچكدرخت انار در چند نوبت گل م يدهد. گلهاي سري اول از اواخر فروردين به تعداد خيليزياد ظاهر م يشود. علاوه برگلهاي غير مثمر تعداد زيادي از گلهاي ثمري نيز ريزش م يكنند.  اين ريز شها عادي است. كنترلشته انار و اجتناب از آبياري درزمان گل م يتواند از ريزش بيشاز اندازه گل انار جلوگيري نمايد.گلهاي سري دوم و سوم ب ه ترتيبدر اواخر خرداد و اوايل شهريورظاهر م يشوند. انارهاي حاصلاز گلهاي دوم و سوم، كوچك ونامرغوب م يباشند.ميو ههاي حاصل از گل سومميوه انار نوعي سته است. ظهور گل و توليد ميوه در انار از سا لهاي اوليه و حتي در خزانهشروع م يشود، اما توليد ميوه قابل ذكر از سال چهارم شروع و در سنين 15 تا 20 سالگي بهتوليد عادي م يرسد. درخت انار سا لآوري ندارد و در صورت تغذيه مناسب و فراهم بودنشرايط محيطي مناسب و مواجه نشدن با خطر سرمازدگي، هرسال محصول م يدهد.تنوع رنگ در دانه انار  ريشه درخت انار با توجه به رقم، فاصله كاشت، نوع خاك، شخم، كود دهي، نحو ه آبياري2 تا 3 متر بطور افقي نفوذ / 1 متر بطور عمودي و 5 / و ساير مراقب تهاي زراعي متفاوت وتا 5و گسترش م ييابد. اما حداكثر حجم ريشه در عمق 20 تا 70 سانتيمتري خاك قرار دارد.عملكرد و طول عمر درخت انارعملكرد درخت انار با توجه به رقم، سن درخت، نحوه ي مراقبت هاي زراعي )آبياري،شخم، هرس، تغذيه، كنترل منطقي علفهاي هرز و مديريت آفات و بيماريها( متفاوتاست. براساس آمار منتشره توسط وزارت جهاد كشاورزي، متوسط عملكرد باغات اناركشور در سال زراعي 1384 برابر 12519 كيلوگرم در هكتار بوده است. اين درحالي استكه عملكرد اناركاران نمونه بسيار بالاتر و تا 120 تن انار در هكتار نيز گزارش شده است.عمر اقتصادي و باردهي درخت انار نيز با توجه به رقم و نوع مراقب تهاي زراعي متفاوت و30 سال م يباشد. هرچند درخت انار قادر است بيش از 100 سال هم عمر كند - معمولاً بين 40و همچنان محصول بدهد ولي ميزان توليد در سنين بالا بتدريج كاهش و حساسيت درختبه استر سهاي محيطي مثل سرم ازدگي افزايش م ييابد. توصيه م يشود باغهاي قديميو مسن)بالاتر از سن باردهي اقتصادي( با ك فبري تدريجي و تربيت پاجوش و عندالزوماستفاده از پيوند، نو و اصلاح گردد.شرايط آب و هوايي مناسب براي اناردرخت انار ميوه اي است گرمسيري تا نيمه گرمسيري كه در نواحي ساحلي و مرطوببه صورت درخت هميشه سبز مي باشد ولي در نواحي خشك با زمستانهاي سخت،بصورت درخت خزان دار است. درخت انار بطور طبيعي در دامنه وسيعي از شرايطآب و هوايي رشد مي كند و به انواع خاكها سازگاري نشان مي دهد. گسترش سراسريدرختان انار در كشور، به جز استان همدان، گواه بر اين ادعاست. اما بيشترين سطحزير كشت و توليد اقتصادي انار متعلق به مناطق حاشيه ي كوير، با تابستان هاي گرموخشك مي باشد.انار در محدوده 41 درجه عرض شمالي و جنوبي گسترش دارد. حداكثر تا ارتفاع 1600متري از سطح دريا رشد مي كند و نياز سرمايي آن با 200 تا 400 درجه حرارت بين صفرتا 7 درجه سانتيگراد تأمين مي گردد. درخت انار به سرما حساس است و از سرماهايپايين تر از 15 - درجه سانتيگراد در زمستان به شدت خسارت مي بيند، به طوريكهاناركاران مجبور به كف بر كردن درختان انار مي شوند. درختان مسن و انارهاي شيرين بهسرما حساس ترند. سرماي بهاره هم موجب ازبين رفتن گل، برگ و سرشاخه هاي جوانانار م يگردد. گرماهاي شديد )بالاتر از 40 درجه سانتيگراد( نيز باعث خسارت به ميوه ودرخت انار مي شود. به منظور كاهش اثرات شرايط نامساعد محيطي، از جمله سرما، گرماو نور شديد، در مناطق حاشيه كوير مي توان با انتخاب ارقام مقاوم و نيز رعايت پاره اياز مسائل زراعي از جمله انتخاب صحيح محل احداث باغ، هرس مناسب، جهت درستكاشت و مديريت منطقي علفهاي هرز، ميزان خسارت را تقليل داد. شيب هاي شمالي وكاشت انار در دامنه ارتفاعات هم خطر سرما را كم مي كند. برعكس كاشت درخت درنوك تپه ها و يا قعر دره ها و همچنين كاشت درخت در شيب هاي رو به جنوب خطر سرماو ي خزدگي را افزايش م يدهد. كشورهاي توليد كننده انارانار علاوه بر ایران، در 35 كشور ديگر جهان، از جمله هندوستان، تركيه، افغانستان،عراق، پاكستان، سمرقند، ارمنستان، گرجستان، ازبکستان، تاجيكستان، آذربايجان،تركمنستان، يوگسلاوي سابق، مصر، تونس، ليبي، سوريه، لبنان، فلسطين اشغالي،سودان، برمه، بنگلادش، موريتاني، مراكش، قبرس، اسپانيا، ايتاليا، يونان، فرانسه، چين،آلمان، ژاپن، روسيه، استراليا و آمريكا انار وجود دارد. در حال حاضر جمهوری اسلامی700 تن توليد، اولین توليد / ایران با حدود 64000 هكتار سط ح زير كشت و بیش از 000كننده و صادركننده ي انار دنياست. فارس، مرکزی، اصفهان، خراسان رضوی و یزد بهترتیب مهمترین استانهای انارخیز کشور می باشند.متأسفانه در سالنامه آماري فائو و ديگر منابع جهاني، سطح زيركشت، ميزان توليد،عملكرد و صادرات انار موجود نيست. بر اساس پاره اي اطلاعات آماري متفرقه، در بينكشورهاي توليد كننده انار بالاترين سطح زيركشت و تنوع انار، بعد از ايران، به هندوستان،جمهوري هاي تازه استقلال يافته آسياي مركزي و اسپانيا تعلق دارد. سطح زيركشت اناردر هندوستان معادل 42000 هكتار و در اسپانيا 3400 هكتار گزارش شده است.نيازهاي اساسي درخت انار-1 آب )نياز آبي، كيفيت آب و ميزان آب مصرفي در باغهاي انار(آب از جمله عوامل مؤثر در توليد اقتصادي انار محسوب مي گردد. هرچند درختانار به شرايط كم آبي مقاوم است و شواهد نشان م يدهد، حتي باغ هايي كه چند سالآبياري نشده اند، بعد از آبياري، مجدداً شروع به رشد نموده و پاجوش هاي زيادي توليدمي كنند و با تربيت اين پاجوش ها مي توان بار ديگر آنرا به يك باغ پرمحصول و اقتصاديتبديل نمود. با اينحال كميت و كيفيت آب براي درختان انار عامل تعيين كننده در ميزانعملكرد و كيفيت ميوه و حتي مديريت آفات آن م يباشد.براي انار بسيار )ds/m( كمتر از 2 دس يزيمنس بر متر )Ec( آبهاي با هدايت الكتريكيمناسب است. اما تحت شرايط خاص از جمله در اختيار داشتن آب كافي، مناسب بودن بافت و عمق خاك و داشتن زهكش، مي توان با مديريت خوب، از آبهاي با هدايت الكتريكيتا 5 دس يزيمنس بر متر نيز استفاده نمود. شور يهاي بالاتر باعث افت شديد كمي و كيفيمحصول و افزايش حساسيت درخت در مقابل استرس هاي محيطي مي گردد.ميزان آب مورد نياز انار در استان يزد حدود 11000 متر مكعب در هكتار برآورد شد هاست.بر اساس تحقيق ديگري در اصفهان ميزان آب مصرفي در روش آبياري سطحي)غرقابي(حدود 22000 تا 26000 متر مكعب و در روش آبياري قطر هاي 7500 تا 13000 متر مكعب درهكتار متغير بوده است. اين آزمايش و پار هاي تحقيقات ديگر توصيه بر استفاده از روشآبياري قطر هاي دارد. در اين روش علاوه بر افزايش راندمان آبياري و صرف هجويي 50 تا44 درصد افزايش يافته است. به علاوه / 60 درصدي آب مصرفي، عملكرد نيز بين 21 تا 5هيچگونه شوك يا تنش رطوبتي ناشي از تغيير سيستم آبياري درختان مورد آزمايش) 10 تا16 ساله( از روش سطحي به قطر هاي مشاهد ه نشد هاست.-2 خاك مناسب براي احداث باغ اناراز جمله ي ويژگيهاي با ارزش درخت انار، انعطاف پذيري آن نسبت به انواع خاكها وتحمل كم آب ي و شور ي آب و خاك مي باشد. انار را مي توان در انواع خاك ها از شني تارسي و حتي اراضي شور كشت كرد، اما درخت انار براي رشد مطلوب، به خاكي با زهكشيخوب و بافت متوسط رسي احتياج دارد. خاكهاي با بافت شني- رسي مناسب ترين خاككمتر از 2 دس يزيمنس )Ec( براي توليد انار م يباشند. بافت لوم و هدايت الكتريكي1 متري / بر متر حد مطلوب براي خاك باغ انار م يباشد. ريشه ي درخت انار تا عمق 520- زمين نفوذ م يكند و قدرت ريش هزايي آنها بالاست ولي حداكثر ريشه ها در عمق 50سانتيمتري قرار دارند. شخم سالانه و مصرف كودهاي دامي در بهبود شرايط فيزيكي،تهويه بهتر خاك، گسترش ريشه و افزايش كمي و كيفي ميوه بسيار مؤثر است.به تجربه ثابت شده است كه باغ هاي قديمي انار براي احداث باغ نو مناسب نيست.ميزان گيرايي قلمه و نهال انار و رشد و نمو بعدي آن در اين اراضي بسيار پايين است.استقرار تعداد زيادي از بيمارگرهاي خاكزي، مثل نماتدها، مي تواند يكي از دلايل آنباشد. براي نوسازي و اصلاح اين گونه باغ ها مي توان از روش ك فبري تدريجي )درصورتيكهارقام آن مناسب باشند( و از روش سربرداري و پيوند براي اصلاح ارقام نامرغوب استفاده  كرد. به هر حال توصيه م يشود، حتي الامكان از باغ هاي قديمي براي احداث باغ جديداستفاده نشود و در صورت الزام، بعد از پاكسازي باغ قديمي، زمين براي چند سال بهحالت آيش گذاشته شود و يا به كشت غلات اختصاص يابد و سپس اقدام به احداث باغجديد گردد.اصولاً درخت انار به نور كافي نياز دارد و درختاني كه در زير درختان بزرگ تر قرارم يگيرند، فاقد توليد مناسب م يباشند. معمولاً شاخه هايي كه فضاي آزادتري داشته و ازنور كافي برخوردارند، گل و ميوه بيشتري توليد مي كنند. به همین دليل توصیه م یشودکه درختان انار در محل نور گیر و با فاصله مناسب كاشته شوند.   عمليات احداث باغ انار-1 آماده سازي زمين اصليقبل از انجام هر اقدامي لازم است با مطالعات خاكشناسي و بررسي پروفيل خاكمحل احداث باغ، از عدم وجود لايه هاي غيرقابل نفوذ اطمينان حاصل نمود. در صورتمشاهده چنين لايه اي ابتدا بايد، با نظر كارشناس، نسبت به شكستن آن اقدام گردد.چنانچه قبلاً نيز اشاره شد باغ هاي قديمي براي احداث باغ جديد انار مناسب نيست.آماد هسازي بستر كاشت باغ انار به يكي از سه روش زير انجام م يشود:-1 شخم تمام زمين باغ با لدر به عمق حدود يك متر. كاري كه در قديم در مناطقيمثل استان يزد تحت عنوان احياء باغ بوسيله شخم عميق)شخم دوبيل( مرسوم بوده50 سانتيمتر با بيل شخم - است. در اين روش زمين محل احداث باغ را به عمق حدود 60عميق زده و در هر رديف شخم مقداري از ضايعات كشتارگاهي، مثل شاخ و استخوانمي ريختند. اين مواد در سالهاي بعد تجزيه و بتدريج در اختيار درخت قرار مي گرفت.استفاده از اين دانش بومي مي تواند با اصلاحاتي در احداث باغات جديد بكار گرفته شود.بديهي است در اين روش، بدليل نرم شدن تمام سطح باغ، گسترش ريشه درخت راحت ترانجام شده و سرعت رشد آن بهتر خواهد بود.  -2 شخم محل ردي فهاي كاشت بصورت نواري به عرض و عمق حدود يك متر1 و اصلاح خاك آن در محل غرس نهال ×1× -3 كندن چاله به ابعاد 140 تن كود دامي - توصيه م يشود در هر هكتار زمين محل احداث باغ انار حدود 50300 كيلوگرم از هريك از كودهاي فسفره و پتاسه و به همين ميزان - پوسيده و مقدار 400كودهاي گوگرد ي با خاك محل كاشت درخت مخلوط گردد.  2- فاصله، جهت و تراكم كاشتبا توجه به آب و هواي منطقه، شرايط زمين، آب وخاك، جهت باد غالب در منطقه ونوع ارقام مورد نظر، سيسم كاشت و فاصله ي بين رديف ها و بين درختان و جهت كاشتتعيين مي گردد. به منظور كاهش خسارت آفتا بسوختگي جهت شمالي- جنوبي برايرديف هاي درختان انار پيشنهاد مي گردد. فاصله بين درختان نيز با توجه به رقم و شرايط 3 پيشنهاد مي گردد. در اين صورت تراكم درخت در هر هكتار × 3 و يا 6 ×5 ، 4× منطقه 4550 اصله خواهد بود. - باغ انار حدود 650 3- روش هاي تكثير انارآسا نترين و باصرفه ترين روش تكثير انار در ايران از طريق قلمه م يباشد. تكثيرانار از طريق بذر و همچنين به روش خوابانيدن، پيوند و پاجوش نيز امكان پذير بوده ودر بعضي از مناطق و يا در موارد خاص مورد استفاده قرار مي گيرد. ازدياد انار از طريقبذر صرفاً براي كارهاي تحقيقاتي انجام مي شود. زيرا درختان حاصل از تكثير بذرينمي توانند خصوصيات مادري خود را حفظ كنند. 4- مشخصات قلمه و زمان تهيه آن2 ساله بارده درختان سالم و از ارقام مرغوب مورد نظر - قلمه را بايد از شاخه هاي 3تهيه نمود. تهيه قلمه از شاخه هاي نرك مناسب نيست. گرچه اين دسته از قلم هها قدرتگيرايي بالاتري دارند، ولي درختان حاصل از آنها كم بار خواهد بود. طول مناسب قلمهحدود 40 سانتيمتر و قطر آن مي تواند از يك تا 3 سانتيمتر متغير باشد. مناس بترينزمان تهيه قلمه اواخر زمستان و در هنگام بيدارشدن جوانه ها مي باشد. در اين زمانجوانه ها قرمز رنگ هستند. البته در صورت وجود شرايط و امكانات مناسب براي كنترلسرماي زمستانه، تهيه قلمه و كاشت آن در اواسط پاييز نيز امكا نپذير است. قلمه رامي توان در زمين اصلي و يا در خزانه كاشت. توصيه مي شود، ابتدا قلمه را در خزانهبكاريم و نها لهاي حاصل را در سال بعد به زمين اصلي منتقل كنيم. 5 -ارقام انارانار بومي ايران و ذخائر غني ژنتيكي از ارقام مختلف انار، از جمله توانمنديهاي ب ينظيركشور محسوب م يگردد. وجود بيش از 760 توده انار با ويژگ يهاي متفاوت در كلكسيونجامع ذخائر توارثي انار مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي يزد گواهي بر این مدعاست.به همين دليل در هريك از مناطق عمده اناركاري كشور تنوع زيادي از ارقام شيرين، ترش،ميخوش، پوست قرمز، پوست سفيد، زودرس و ديررس وجود دارد. با بهر هگيري از اينپتانسي ل قوی م يتوان به راحتي ارقام مورد نظر را انتخاب و با توجه به روش آسان و زود بازده تكثير انار )روش قلمه( نهال مورد نياز را تأمين كرد. انار رباب نيريز فارس، ملس ساوه،ملس دانه سياه يزد، ملس يزدي، شيش هكپ فردوس، نادري بادرود، قجاق قم، اردستاني مهولات، بجستاني گناباد و خزر بردسكن از مهمترين ارقام صادراتي انار كشور و رقم واندرفولمعروفترين رقم انار در اسپانيا و آمريكا م يباشد. )Wonderful(انتخاب رقم انار يكي از موارد بسيار مهم در احداث باغ انار مي باشد كه سهل انگاري ويا كم توجهي به آن مي تواند عواقب ناخوشايند و خسارات جبران ناپذيري را در بر داشتهباشد. در انتخاب رقم ، توجه به نكات ذيل ضروري است : 1 -انتخاب رقم بايد بر اساس هدف و برنام ه پي شبيني شده براي نحوه مصرف محصولباغ صورت گيرد. اين هدف مي تواند صادرات، تازه خوري، توليد كنسانتره و يا تركيبي ازآنها باشد. 2 -حت يالامكان رقم انار از بين ارقام بومي منطقه با ويژگيهاي مورد نظر انتخاب شود. 3- درختان مرغوب و مورد نظر را در زمان برداشت انتخاب و علام تگذاري كنيد. 4- حتي المقدور باغدار خودش نهال مورد نياز خود را توليد كنيد و در غير اين صورتنهال را از توليدكنندگان مطمئن و از نهال هاي پلا كخورده مورد تأييد مؤسسه تحقيقاتثبت و گواهي بذر تهيه نمايد. 5- از كشت درهم ارقام خودداري شود. در صورت تمايل به داشتن ارقام متنوع، هررقم در قطعات جداگانه كشت گردد. 6- حساسيت ارقام انار به استرس هاي محيطي مثل سرمازدگي و آفتا بسوختگيمتفاوت مي باشد. بنابراين در انتخاب رقم به اطلاعات هواشناسي منطقه و خصوصياترقم توجه شود. 7- بسياري از صفات كمي وكيفي ارقام انار با انتقال از يك منطقه به منطقه جديد فرقم يكند. لذا بايد از كاشت وسيع ارقام جديد، بدون مطالعه و بررسي جداً خودداري گردد.ايجاد با غهاي سازگاري از ارقام مختلف م يتواند ريسك سرماي هگذاري را تقليل دهد.  6- خزانه توليد نهال انارزمين خزانه بايد از زمين هاي بكر، سالم با خاك حاصلخيز و شيرين انتخاب گردد.زمي نهايي كه قبلاً زير كشت سبزي و صيفي و يا باغ بوده است، براي ايجاد خزانه مناسبنيست. بعد از انتخاب زمين مناسب، آنرا شخم زده و سپس به صورت جوي و پشته درم يآوريم و قلمه ها را به فاصله 10 سانتيمتر از يكديگر در دو طرف پشته و ب هصورت مايل،5 سانتيمتر از قلمه ها بيرون از خاك و بقيه در زير خاك باشند، م يكاريم. - به نحوي كه 10مصرف هيچ نوع كود، اعم از دامي يا شيميايي، براي زمين خزانه انار توصيه نم يشود. 7- كاشت نهال انارجهت كاشت نهال انار، بعد از تسطيح، شخم و كوددهي، ابتدا يك آبياري سنگينانجام مي دهيم تا خاك شخ مخورده، نشست كند. بعد از گاورو شدن زمين، تسطيح نهاييصورت گرفته و طرح كاشت پياده و محل هاي كاشت نهال مي خكوبي مي شود. سپس باتوجه به نوع روش آبياري، نسبت به آماد هسازي حوضچه، جوي و پشته و يا لوله هايآبياري قطره اي اقدام مي گردد.براي كاشت نهال، در مح لهای می خکوبی شده، گود هاي به ابعاد 50 سانتيمتر كنده و سپسدر هر کدام تعداد یک یا دو نهال ریش هدار سالم قرار داده و سپس گوده را با خاك خودش پرو با پا لگد و بعد آبياري م يكنيم. زمان انتقال نهال از خزانه تقريباً همزمان با تهيه قلمه، دراواخر زمستان و زماني است كه جوان ههاي برگي قرمز شده و در حال باز شدن هستند. هنوز هم تعدادی از باغداران، قلمه را مستقیماً در زمین اصلی می کارند. در اینصورت بعد از انجام مراحل آماده سازی در هر گوده تعداد چهار عدد قلمه در جهات5 سانتيمتر از سر قلمه ها بالاتر از - مختلف، ب هصورت مايل و به نحوي كه فقط حدود 10سطح خاك باشد، قرار داده و سپس گوده را با خاك خودش پر و با پا لگد نموده و بعدآبياري صورت می گیرد. كشت مستقيم قلمه در زمين اصلي، به دليل مصرف آب زياد وغير يكنواخت شدن شدن باغ )به علت سبز نشدن تعدادي از قلمه ها( روش مناسبينيست و بهتر است ابتدا قلمه ها را در خزانه كاشت و نهال های ریشه دار را در سال بعدبه زمين اصلي منتقل نمود.اغلب باغداران یزدی، در سال های اولیه که نهال های انار کوچک هستند، اقدام بهکاشت یونجه در زمین می نمایند. بعضی نیز در بین ردیف ها اقدام به کاشت درختان هلونموده و به این ترتیب تا زمان بارور شدن درختان انار از آب و زمین حداکثر استفاده رامی نمایند. این کار درصد آفتاب سوختگی میوه انار را در سالهای اولیه که درختان انارهم پوشانی ندارند، کاهش می دهد و اقدام مناسبی به نظر م یرسد، هر چند مشکلاتی رابرای کنترل آفات و بیماریهای هلو در بردارد و لازم است از هرگونه سمپاشی روی آنهااجتناب گردد. در غیر اینصورت باعث استقرار کنه قرمز پاکوتاه روی درختان جوان شده4 سال و هم زمان با بارور - و مشکلات زیادی را در پی خواهد داشت. درختان هلو بعد 5شدن درختان انار حذف می گردد.  8- هرسهرس در درختان انار يكي از مهمترين عواملي است كه جهت افزايش عملكرد و توليدميوه مرغوب و با كيفيت صورت م يگيرد. هرس در درختان انار يك عمل ضروري و مستمرم يباشد. زيرا انار داراي رشد رويشي شديد بوده و پاجوش و تن هجوش زياد توليد م يكند ودر صورت عدم هرس، ظرف مدت كوتاهي به حالت انبوه و پرپشت درآمده و محصول آن ازجهت كمي وكيفي شديداً كاهش م ييابد. در عين حال هرس درختان انار به تجربه كافي نيازدارد. عدم توجه به شرايط اقليمي منطقه و هرس غيرفني و شديد باعث آفتا بسوختگيميوه و خشكيدگي تنه و شاخ ههاي در معرض تابش مستقيم آفتاب م يگردد.بطور كلي دو نوع هرس شامل هرس فرم)تربيت( و هرس باردهي در درختان انارانجام مي گيرد.الف- هرس فرم  (هرس تربيت) هرس فرم يا شك لدهي در سالهاي اوليه كاشت نهال انجام م يشود و خود شامل دونوع م يباشد: -1 هرس فرم پاكوتاه (بوته اي )30 سانتيمتر مي باشد. - در اين نوع هرس درخت داراي يك تنه كوتاه به ارتفاع 4030 سانتيمتر قطع مي كنند و روي تنه - بدين منظور نهال را به هنگام كاشت از ارتفاع 40كوتاه باقيمانده، از بين شاخ ههاي سبز شده دو شاخه انتخاب و بقيه را حذف مي كنند. درسال دوم شاخه هاي انتخابي سال قبل را از30 سانتيمتري قطع مي كنند. سپس رويهريك از اين شاخه ها، از بين شاخه هايجديد دو شاخه انتخاب مي شود. در سالسوم، شاخه هاي جديد را مثل سال قبلبه اندازه 30 سانتيمتر نگهداشته و بقيهرا قطع مي كنيم. سپس روي هر كدام سه  شاخه تازه و قوي نگه داشته و بقيه را حذف مي كنند. روي شاخه هاي انتخابي نيز حدوددو سوم طول شاخه را باق يگذاشته و بقيه قطع مي گردد. بدين ترتيب در پايان سال سومروي هر درخت 12 شاخه خواهيم داشت. 2- هرس فرم پابلنددر هرس پابلند درخت داراي يك تنه خواهد بود. در اين نوع هرس نهال را بعد از50 سانتيمتري قطع و در سال بعد از بين شاخ ههاي فرعي رشدكرده، - كاشت از ارتفاع 60يك شاخه قوي واقع در بالاي تنه دو سالهرا نگه داشته و بقيه را حذف مي كنيم.از سانتيمتر نگه - اين شاخه نيز حدود 80داشته و بقيه قطع مي گردد. در سال سوم4-5 شاخه قوي و سالم در جهات مختلفو با زاويه باز نسبت به تنه باقي گذاشتهو بقيه را حذف مي كنند. روي شاخه هايانتخابي هم حدود دو سوم طول را نگهداشته و بقيه را قطع مي كنيم.هرچند هرس نوع پابلند براي استفادهاز تراكتور و ادوات مكانيزه مناسب است،ولي بدليل سخت شدن عمليات هرسباردهي و برداشت محصول، كمتر مورد استقبال اناركاران قرار گرفته است.ب- هرس باردهيهرس باردهي يك عمليات ضروري و مستمر در با غهاي انار است و خود شامل هرسسياه)زمستانه( و ديگري هرس سبز)هرس تابستانه( مي باشد.